راهنمای سفر به سیستان و بلوچستان: دیار شهر سوخته و چابهار

یکی از جاهایی که توصیه می شود تا هموطنان در طول سال از آن بازدید کرده و بخشی از قابلیت های فوق العاده کهن دیار هزاران ساله را تماشا کنند، استان تاریخی سیستان و بلوچستان است. جایی که با شهر سوخته و چابهار (دیار همیشه  بهار ایران)، آوازه جهانی دارد و در همه فصول  سال،  میتوآن از زیبایی  های این سرزمین بکر و شناخته  نشده  و مرموز ایرانیان بازدید کرد.

استان سیستان و بلوچستان همچون استان چهار محال و بختیاری و استان کهکیلویه و بویر احمد، از جمله استان های دیدنی اما کمتر شناخته شده برای گردشگران ایرانی و بین المللی است. این استان مرزی اگر چه ظرفیت های تاریخی و گردشگری بسیاری دارد، اما پس از انقلاب ایران در سال ۱۹۷۸، با رونق اقتصادی و سرمایه گذاری مواجه نشده و از جمله استان های محروم ایران به شمار می رود.

استان سیستان و بلوچستان، پهناور ترین استان ایران است و به تنهایی، ۱۱ درصد کل وسعت ایران را شامل می شود. قریب به ۳ میلیون نفر در این استان زندگی میکنند و جشنواره ای از اقوام ایرانی با سبک زندگی متنوع و جذاب است. بخش بزرگی از سیستان قدیم، در افغانستان بوده که هم اکنون جزو خاک این کشور است و بلوچستان، در بر گیرنده بقیه شهرها از زاهدان تا چابهار است. مرز مشترک ۱۱۰۰ کیلومتری با کشورهای پاکستان و افغانستان سبب شده تا به دلیل قرار گرفتن در موقعیت راهبردی و ترانزینی ، از اهمیت بسزایی برخودرار باشد. بندر چابهار که تنها بندر اقیانوسی ایران و آسان ترین و بهترین راه دسترسی کشورهای آسیای میانه به آبهای آزاد است، در این استان قرار دارد.

مرکز استان سیستان و بلوچستان، زاهدان است که از طریق استان کرمان، به راه آهن سراسری کشور متصل می شود. با وجود محرومیت اقتصادی این استان، جذابیت های فرهنگی، باستانی و تاریخی آن به خصوص در شهر سوخته زابل، سبب شده است تا این استان برای عاشقان ایران و فعالان باستان شناسی، بهشتی منحصر به فرد باشد.

گزارش امروز مجله گردشگری  موسم،  شما را به تماشای بخشی از دیدنی های استان سیستان و بلوچستان می برد.  با ما همراه باشید.

گشتی در شهر سوخته

زابل، دیار تاریخی در فرهنگ و ادبیات ایران زمین، مرکز استان سیستان و بلوچستان است که جاذبه های متعدد گردشگری دارد. شهرستان امروزی زابل، در واقع زمین هایی با تپه هایی از سبزه زارها و رسوبات دریایی در دوران گذشته بوده است که بخشی از آن زمین ها، در محل عبور رودهانه هیرمند قرار داشت.

هر کس به زابل می رود، ‌سراغ شهر سوخته را می گیرد که بهشت باستان شناسان جهان است. در فاصله ۵۶ کیلومتری از شهرستان زابل، در حاشیه جاده زابل به زاهدان، یکی از ارزشمند ترین میراث ایران کهن با قدمتی نزدیک به ۳۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح قرار دارد که به شهر سوخته شهرت یافت. منطقه ای با قدمت ۵ هزار ساله که درس های بسیاری برای عاشقان تاریخ و باستان شناسی دارد.

آثار کشف شده در این منطقه، شگفتی های بسیاری را برای عاشقان تاریخ پدیدار کرد و رازهای سر به مهر فراوانی را بر باستان شناسان هویدا نمود. مرموز ترین شهر تاریخی ایران (شهر سوخته)  که میراث یونسکو است، جایی است که پیشرفته ترین شهر تاریخ را در پیش روی شما قرار می دهد. شهری که نخستین انیمیشن جهان و بازی تخته نرد در آنجا کشف شد. یکی از شگفت انگیز ترین یافته های شهر سوخته، نشانه هایی از کهن ترین جراحی مغز در این منطقه است.

جمجمه دختر ۱۲ یا ۱۳ ساله که در ۴۸۰۰ سال پیش، پزشکان آن دیار برای درمان بیماری هیدروسفالی (جمع شدن مایع در جمجمه)، بخشی از استخوان جمجمه وی را برداشته و جراحی کردند. این دختر مدت ها بعد از این عمل، زنده ماند. باستان شناسان ایرانی معتقدند که تا کنون فقط ۵ درصد از کل ظرفیت های تاریخی این شهر، اکتشاف شده است.

در جریان کاوش ها در شهر سوخته زابل، علاوه بر لوازم سفالی، زیورآلاتی هم کشف شد که نشان از ذوق هنری و ظرفیت های صنعتی مردمان آن روز گار دارد. مهره ها و گردن بند هایی از لاجورد و طلا که در برخی از گور ها به دست آمد، اوج هنر و ظرافت هنرمندان شهر سوخته را به رخ مردمان روزگار ما می کشاند. جای که صفحات طلایی بسیار نازک به قطر کم تر از ۱ میلییمتر تبدیل به استوانه ای لوله ای شکل شده و بین استوانه های طلا، مهره ها لاجورد قرار می دادند.

از ویژگی‌های بارز و فوق‌العاده‌ی این شهر، می‌توان به تشکیلات مرتب و منظم، سازمان‌دهی اجتماعی قابل توجه و پیشرفته‌ بودن آن در زمان آبادانی و حیات شهر، برخورداری از نظام مرتب و منظم آب‌رسانی، تخلیه‌ی فاضلاب، دانش پزشکی، مسئولیت بانوان در امور مالی خانواده، فعالیت‌های صنعتی، هنری و … اشاره کرد که حیرت و تحسین بسیاری از باستان‌شناسان در سراسر جهان را برانگیخته است.  

در سفر به شهر سوخته، با راهنمای متخصص گردشگری و باستان شناسی بروید که اطلاعات ناب و باورنکردنی از این منطقه تاریخی در اختیار شما قرار دهد. اگر نیاز به اطلاعات عمومی و تخصصی از شهر سوخته یا هر یکی از شهرهای ایران دارید، درخواست خود را از طریق پست الکترونیک موسم ارسال کنید تا منابع تکمیلی در اختیار شما قرار بگیرد.

خوردنی جات زاهدان

یکی از مهم ‌ترین و شاید بهترین تجربه‌های سفر، خوردن و چشیدن غذاها و خوراکی‌های شهر یا منطقه‌ ها به شمار میرود که زاهدان در  استان سیستان و بلوچستان نیز  از  این  قاعده  مستثنی نیست. در شهر زاهدان، اولین چیزی که خیلی به چشم شما خواهد آمد، خرما، خوشمزه ترین  و مقوی  ترین  سوغات جهانی ایرانیان  است.

 خرما در رژیم غذایی روزانه زاهدانی‌ها سهم بسزایی داشته و غذایی معروف به چنگال رو از این میوه شیرین تهیه می‌کنند که بیشتر در ماه رمضان مصرف میشود. غذای بلوچ ‌های این شهر ، بیشتر از گوشت گوسفند تهیه میشود و دوغ، پای ثابت سفره‌های زاهدانی ها به شمار می رود. 

نوشیدنی پرمصرف بین مردم زاهدان ، دوغ است و حتی در پخت غذاهایی مثل دوغ پا ،که یکی از غذاهای معروف زاهدان  هست  هم مصرف  می  شود. علاوه بر خرما، در زاهدان ادویه نقش مهمی در پخت و پز داره و اوچیزک و تنوری دو غذای معروف زاهدان به شمار می آید.

 رستوران های ایرانی زیادی در این شهر فعالیت می کنند که اکثرآنها، غذاهای سنتی هم سرو می کنند. رستوران هتل استقلال، رستوران آذربایجان، رستوران ریحان، رستوران ستاره بلوچستان، رستوران ولیعصر، رستوران قصر طلایی و رستوران لاله از رستوران های باکیفیت و خوب شهر زاهدان محسوب میشود  که مسافرای زیادی رو به سمت خود جذب  می کند.

از  جمله کبابی های معروف  شهر میتوان  به کبابی بهشتی اشاره  کرد که از کبابی های خوب و شلوغ شهرِ به  حساب  می آید و کباب های تازه و خوشمزه ای سرو می کند. اگه هوس فست فود کردین نگران نباشید. چون این شهر فست فودی های خوبی مثل فست فود سون استار و پیتزا ستاره آبی دارد که هم غذاهای تازه و باکیفیت و خوشمزه ای دارد.

سفر به زابل اول از قلعه رستم شروع میکنیم.

قلعه رستم زابل

از دیگر مقصدهای گردشگری تاریخی استان سیستان و بلوچستان می توان به قلعه رستم زابل اشاره کرد. در ۷۰ کیلومتری شهرستان زابل، یکی دیگر از آثار تاریخی و ارزشمند ایران کهن قرار گرفته است که به «قلعه رستم» شهرت دارد. میراثی باقیمانده از دوران اسلامی که عنوان بزرگ‌ترین قلعه‌ی این دوران در سرزمین زابل را به خود اختصاص داده است.

جالب است بدانید که ارزش و بزرگی این قلعه‌ی تاریخی، افسانه‌ای بودن آن است. رستم پهلوان نامدار شاهنامه، شخصی است که این قلعه را به وی نسبت می‌دهند. متاسفانه این اثر تاریخی بر اثر گذشت زمان و مشکلات جوی و همچنین تغییر مسیر رودخانه‌ی هیرمند، به ویرانه‌ای تبدیل شده و تنها چهار برج، دروازه‌ی ورودی، اسکلت‌بندی برخی از طاق‌ها، آب‌انبارها و تعداد دیگری از بناهای آن باقی‌مانده است.

کوه خواجه و آراگاه خواجه غلطان

از آرامگاه های معروف زابل، می توان به آرامگاه خواجه غلطان اشاره که در مرتفع ترین قله کوه خواجه و در بخش شمال شرقی شهر به شکل هندسی مستطیل احداث شده است.

موزه مردم شناسی زابل

موزه مردم شناسی زابل،‌جایی است که شما میتوانید با سبک زندگی مردم این دیار در طول اعصار گوناگون آشنا شوید. موزه مردم شناسی در خیابان فردوسی شهر زابل قرار دارد و در مساحتی به وسعت ۴ هزار متر مربع، مجموعه های ارزشمندی از آثار و مکشوفات باستانی متعلق به ۵ هزار سال پیش را در معرض دید علاقمندان به تاریخ ایران قرار داده است.

گمرک بلژیکی ها

از دیگر جاذبه های گردشگری در زابل، مکانی است که به گمرک بلژیکی ها شهرت یافته است. در واقع مکانی که اروپایی ها از دوران گذشته در ان فعالیت داشته و تاریخ آن به اوایل قرن بیستم باز می گردد.

آرامگاه سید غلام رسول

از مکان های مذهبی زابل است که در نزدیکی چابهار قرار دارد. بنایی با قدمت ۸۰۰ سال که به سبک معماری هندی با دیواره هایی به رنگ سفید ساخته شده است. نقاشی های رنگی از طرح های ستاره های مشبک بر در و دیوار آن نقش بسته است. این آرامگاه در بلوار شهید ریگی، جنب خیابان رسالت قرار دارد.

ارگ خان ملک کیانی

یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری تاریخی در شهرستان زابل، بنایی است کهن و متعلق به دوران پهلوی که در ۱۶ کیلومتری مسیر زابل به شهرستان هیرمند قرار گرفته است. این بنای تاریخی که به «ارگ خان ملک کیانی» شهرت یافته است، متعلق به یکی از خان‌های منطقه‌ی سیستان بوده و به صورت مربع و متشکل از ۴ برج که هر کدام دارای ارتفاعی بالغ بر ۷۰ متر و عرض ۵ متر و ۵۰ سانتی‌متر است، طاق‌ها، درب‌های ورودی که در چهار گوشه‌ی ارگ قرار دارد و بخش‌های دیگری ساخته شده است. از ویژگی‌های این اثر تاریخی، حضور اتاق‌های متعددی است که در مجاورت یکدیگر و به سبک کاروانسراهای قدیمی بنا شده است.

شهر باستانی دهانه غلامان

در ۴۵ کیلومتری از شهرستان زابل و در ۲ کیلومتری از روستای قلعه نو، محلی باستان‌شناختی قرار دارد که به «دهانه‌ی غلامان» شهرت یافته است. این محل درواقع باقی‌مانده‌ از شهری است که در گذشته به عنوان مرکز اداری-سیاسی ساتراپی (والی‌نشین) زرنگ (زرنج) در دوران حکومت هخامنشیان، مورد استفاده قرار می‌گرفت. جالب است بدانید که از این مکان در کتبیه‌های مربوط به هخامنشیان، بیستون، تخت جمشید و نقش رستم، سخن آمده و از آن به «زرک» یا «زرنکای» یاد شده است. بازدید از این مکان، در نوع خود جالب و هیجان‌انگیز خواهد بود.

عشایر سیستان و بلوچستان

عشایر، بخشی جدایی ناپذیر از اقوام ایرانی است که سبک زندگی سنتی و جذاب دارند و در نقاط مختلف کشور، قابل مشاهده هستند. عشایر استان سیستان و بلوچستان نیز از جمله ظرفیت های جالب توجه گردشگری و فرهنگی این استان هستند. از پدیده های استثنایی کوچ عشایر، ییلاق از مناطق سردسیر به مناطق گرمسیر است. طویف گمشادزهی و شهنوازی که در مناطق تفتان با هوای بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد هستند، در تابستان هنگام خرماپزان، برای گردآوری خرما و خرما خوری، به منطقه ماشگیه (ماشکل) کوچ می کنند.

در استان سیستان و بلوچستان، تورهای یک روزه ای برای بازدید از زندگی عشایر وجود دارد که حتما توصیه میکنیم برای مشاهده یکی از جذاب ترین سبک های زندگی سنتی در ایران، حتما فرصتی را برای لمس زندگی این اقوام ایرانی اختصاص دهید. سیاه چادر های عشایر، یکی از کانون های توجه گردشگران بین المللی در ایران است.

توجه داشته باشید که مناطق بکر تفتان در شهرستان خاش، مراتع حاشیه دریاچه هامون در شهرستان هامون،‌ منطقه فضل الهی در شهرستان قصر قند و گرگان در شهرستان نیک، از جمله استعدادهای برتر استان برای توسعه اقامت گاه های بوم گردی عشایر است که از امکانات آنها میتوانید بهره مند شوید.

روستا گردی در سیستان و بلوچستان

یکی از ظرفیت های روستاگردی در استان سیستان و بلوچستان، روستایی آرمیده در میان کوه های نیک شهر است که طبیعتی فوق العاده زیبا دارد.

روستای قلعه نو در حوالی زابل نیز از جمله دیگر جاهایی است که برای عاشقان روستا گردی تاریخی در جنوب ایران پیشنهاد می شود. البته روستاهای میرجاوه که نیز شما را به ضیافت نخل های خرما می برد، از جمله جذاب ترین مقصدهای روستاگردی استان است که روستای صخره ای تمین از آن جمله است. روستای تیس، قلعه ای افسانه ای از عصر ساسانی دارد.

قلعه بمپور (معروف ترین قلعه بلوچستان) در منطقه مکران این استان قرار دارد که آب و هوای گرم و مطبوع داشته و اهالی ان به گویش بلوچی و زبان فارسی سخن می گویند. می‌توان گفت بمپور از لحاظ تاریخی یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران به شمار می‌رود که بر اساس کاوش‌هایی که در اطراف آن صورت گرفته‌، تاریخ پیدایش آن به زمان ساسانیان و اشکانیان برمی‌گردد. قلعه بمپور، از قلعه های نظامی مهم آسیا که در ۲۴ کیلومتری غرب ایرانشهر و در یک کیلومتری شمال شهر بمپور و روی تپه ای بلند واقع شده است.

روستای کوپچ در شهرستان نیک شهر و در بخش لاشار جنوبی، از جمله مقصدهای روستاگردی استان است که آب و هوای معتدل کوهستانی و اقلیم زیبا و چشم اندازهای دیدنی و کوهستانی دارد.

سفر به چابهار

دیار همیشه بهار ایران، یکی از دیدنی ترین نقاط جنوب کشور است. اگر به استان سیستان و بلوچستان رفتید، سفر به چابهار واقعا خاطره انگیز است. مهم نیست چه فصلی از سال رهسپار این دیار سرسبز می شوید. چرا که این شهر، همیشه بهار است.

(کوه های  مینیتاتوری)

تماشای کوه های مینیاتوری در چابهار، یکی از ظرفیت های طبیعت گردی استان است که به موازات ساحل از منطقه کچو تا نزدیکی خلیج گواتر کشیده شده و از پدیده های مورفولوژی این ناحیه محسوب می شود. تالاب لیپر، از تالاب های صورتی رنگ ایران نیز از جمله مناطق طبیعی زیبای منطقه به شمار می رود که در ۱۵ کیلومتری شرق چابهار قرار دارد. جشنواره ای از پرندگانی چون: فلامینگو* کشیم، چنگر و انواع حواصیل را در خود جای داده است.

کوه های مکران

تورهای گردشگری، معمولا برای تماشای کوه های مینیاتوری و این تالاب، تورهای یک روزه را ترتیب می دهند. برای آشنایی با تاریخ معاصر چابهار، میتوان به موزه چابهار رفت که در ۲ طبقه، آثار به جا مانده از دوران قاجار را نمایش می دهد. غارهای بان مسیتی در چابهار، یکی از ظرفیت های گردشگری زیر زمینی در استان سیستان و بلوچستان است که در ۵ کیلومتری شمال باختری روستای تیس در دامنه کوه شهبازبند قرار دارد.

(دریاچه  لیپار)

(زمین های  ترک خورده  کوه  مکران)

(جادیه  فوق العاده زیبایی که در بالا  تماشا می کنید، در شرق  چابهار  و در نزدیکی دریاچه لیپار در استان دیدنی سیستان و بلوچستان قرار دارد)


(غروب جادویی  در  چابهار همیشه  بهار ایران)

(بندر کوچک بریس در چابهار)

(یکی از دیدنی  های طبیعی چابهار در استان سیستان و بلوچستان، درخت مکرزن  است که به انجیر معابد، لور و انجیر هندی شناخته می  شود. این درخت  کهن،  از  جاذبه های گردشگری چابهار و نیک شهر به  شمار می رود. اصل  این گیاه از هند شرقی و دارای  برگ های  پهن می  باشد و شاخه  های  آن به  پایین  سرا زیر  می  باشد  و ریشه  هایش  در  شن ها  می دواند)

(تصویری  از  مسجد جامع تیس از مناطق دیدنی چابهار. مسجدی  که معماری  آن شبیه  مساجد  کشورهای پاکستان و هند است و تک مناره  می باشد  و همان طور که مشاهده میکنید،  مملو از مناره و گنبدهایی با رنگ های  سیز و قرمز می باشد)

از جمله دیدنی های شگفت انگیز بند همیشه بهار ایران می توان به کوه های گل افشان اشاره کرد که مهم ترین آنها در نقطه ای نزدیک به نام بندر تنگ قرار دارد و در ۱۰۰ کیلومتری شهرستان چابهار واقع شده است.

در فواصل زمانی، حدود ۱ دقیقه، مقداری گل با صدای خاضی شبیه به ترکیدن یک حباب، از چاله خارج و به اطراف پراکنده می شود.

مسجد تیس و بندر گواتر و منطقه حفاظت شده گاندو از جمله ظرفیت های گردشگری خاص این منطقه است که بازدید از آن ها را اکیدا توصیه می کنیم.

در سفر به استان سیستان و بلوچستان، از ظرفیت های گردشگری دریایی در چابهار استفاده کنید. همچون خوردن سوغات خوشمزه و غذاهای محلی را که در فصل های بعدی معرفی کردیم را فراموش نکنید. آخرین اطلاعات از مقصدهای گردشگری و اقامتی سیستان را میتوانید از اداره کل گردشگری و میراث فرهنگی استان جویا شوید:

www.chht-sb.ir/

توجه داشته باشید که بسیاری از مقصدهای گردشگری استان را میتوانید از طریق هشتگ گردی در اینستاگرام از دید لنز دوربین گردشگران و اهالی استان سیستان و بلوچستان، شاهد باشید.

راه  سفر به زاهدان

اگردر نقاط  شمالی  و مرکزی  کشور هستید،  بهتر است برای سفر به زاهدان از  هواپیما استفاده  کنید. فاصله  تهران تا زاهدان  حدود  ۱۴۰۰  کیلومتر می  باشد. از قطار  و اتوبوس هم  میتوان به  برای  سفر به مرکز استان  دیدنی سیستان و بلوچستان استفاده  کرد.

·        فاصله زاهدان تا تهران:  ۱۴۸۹ کیلومتر

·        فاصله زاهدان تا مشهد: ۹۴۰ کیلومتر

·        فاصله زاهدان تا تبریز: ۲۰۰۰ کیلومتر

·        فاصله زاهدان  تا اصفهان:  ۱۱۷۰  کیلومتر

·        فاصله زاهدان تا شیراز:  ۱۰۶۰ کیلومتر

·        فاصله زاهدان تا بندرعباس:  ۷۳۰  کیلومتر

·        فاصله زاهدان تا اهواز: ۱۶۰۰ کیلومتر

پیشنهادات سفر به زاهدان

        از  خدمات موسم برای سفر به این منطقه کشور استفاده کنید. و با اجاره خانه های و سوئیت های مبله ما در سیستان و بلوچستان میزبانی و میهمان نوازی مردمان این مرز و بوم را در خاطر بسپارید.

        سیستان و بلوچستان جای است  که حتما باید دیده  شود.  مخصوصا  چابهار که  یکی  از مقصدهای گردشگری خوب کشور هم در  بهار،  هم  در  تابستان  هم  در پاییز و هم  در زمستان است.

        اگر میخواهید  سیستان و بلوچستان  را از  لنز دوربین گردشگری داخلی و خارجی مشاهده  کنید،  به هشتگ  سیستان و بلوچستان  و لوکیشن آن در  اینستاگرام  مراجعه کنید.  هزاران  عکس از نقاط مختلف  و دیدنی  این  استان توسط  کاربران  این شبکه اجتماعی مجبوب  عکس  محور  بارگذاری  شده است.

آخرین خبرها از  فرصت  های گردشگری  واقامتی خودمانی  در سراسرکشور را با وبلاگ موسم دنبال کنید.

نویسنده مطلب: بلاگ موسم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *